یک حقوقدان: مسدود کردن تماس صوتی تلگرام، مصوبه قانونی می‌خواهد

یک حقوقدان: مسدود کردن تماس صوتی تلگرام، مصوبه قانونی می‌خواهد

[718 بازدید] 1396/1/31    2017-04-20

دسته بندی: اخبار , عمومی

جامعه > قضایی – داتیکان نوشت: حدود چند روز پیش (۲۵ فروردین ۱۳۹۶) کاربران تلگرام آگاه شدند که امکان مکالمه صوتی از طریق این شبکه برایشان فراهم شده است؛ اگرچه امکان دسترسی برای همه افراد ممکن نبود.

 بعدا اعلام شد که مشکلی در برخی اپراتورهای تلفن همراه وجود داشته که رفع شده است اما این هم چندان به طول نینجامید که اعلام شد به دستور قوه قضائیه، امکان تماس صوتی تلگرام مسدود شده است. درواقع، شرکت‌های اپراتورِ تلگرام با دریافت این دستور، به ممنوعیت و حذف کامل این اپلیکیشن ملزم شدند. این درحالی است که وزیر ارتباطات ۲۶ فروردین طی سخنانی درمورد آزادی استفاده از تلگرام صوتی گفته بود که: «این امر با مجوز وزارت ارتباطات انجام شده و اگر مشکلی در این زمینه وجود داشت، تلگرام صوتی راه‌اندازی نمی‌شد.» 

با این حال امروز ۲۹ فروردین درباره عدم امکان برقرار تماس تلفنی از طریق تلگرام اضافه کرد: «اپراتورها بر اساس حکم قوه قضاییه که به آنها ابلاغ شده است این کار را انجام داده‌اند.» سخنگوی دولت؛ محمدباقر نوبخت نیز صبح امروز در پاسخ به خبرگزاری‌ها گفت: «قطع تلگرام صوتی در خارج از دولت انجام شد و مسئولیتش به عهده دوستانی است که تشخیص دادند این کار صورت بگیرد.»

پرسشی که قابل طرح به نظر می‌رسد این است که محدودسازی دسترسی به تماس صوتی تلگرام براساس چه بندی از قانون صورت گرفته است؟ با توجه به اینکه این دستور دارای ماهیتی عام و نوعی است و محدودیتی غیرموقت را ایجاد کرده است؛ آیا اساساً قوۀ قضائیه صلاحیت صدور چنین دستوری را دارد؟ از آنجایی که علاوه بر اپراتورها، چیزی نزدیک به بیست و پنج میلیون کاربر از این اپلیکیشن استفاده می‌کنند آیا نباید دستور مذکور شفاف‌سازی شود تا مستندات و مستدلات مندرج در آن به رویت کاربران نیز برسد؟ آیا این ممنوعیت، مصداقِ نقض حق بر آزادی ارتباطات نیست؟ آیا این محدودیت، از جنس محدودیت‌های ضروری نیست که به موجب قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران باید با پیشنهاد دولت و تصویب مجلس صورت بگیرد؛ آن هم برای حداکثر سی روز؟ کاربران و اپراتورها با رجوع به کدام مرجع صالح می‌توانند از دستور مذکور شکایت کنند؟ و اینکه اساساً کدام بخش یا کدام مقام از قوۀ قضائیه برای صدور این دستور صلاحیت داشته است؛ رئیس قوۀ قضائیه، دادستان کل کشور و …؟

مسدود شدن تماس صوتی تلگرام
مسدود شدن تماس صوتی تلگرام

علیرضا دقیقی، حقوقدان و و کیل دادگستری ابعاد مختلف این ماجرا را بررسی کرده است.

با توجه به ماجراهای پیش آمده در خصوص مکالمه صوتی تلگرام و فیلتر آن، آیا اساسا قوه قضاییه صلاحیت صدور چنین دستوری را دارد؟

بر اساس تفسیری که شورای نگهبان از پیشگیری از جرم دارد، این شورا می تواند در مقام پیشگیری از جرم دستوراتی را صادر کند. ولی می توانسته به وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات دستورات لازم مبنی بر محدود سازی را بدهد. ولی آیا شرکتهای خصوصی هم مجبور به اطاعت هستند؟ این محل بحث و چالش است که به نظر من نمی‌توان چنین کاری را انجام داد.

ممنوعیتی که قوه قضاییه ایجاد کرده است به لحاظ حقوقی جنبه خاص و جزئی دارد یا کلی و نوعی است؟

من متن دستور را ندیده‌ام و متنی هم اساسا منتشر نشده است. خود قوه قضاییه بدون اطلاع وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات دستور مستقیم به شرکت‌های فراهم‌کننده را صادر کرده است.

آیا این نوع ممنوعیتی که قوه ایجاد کرده است جنسش از نوع بازرسی‌های غیرقانونی داخل ماشین است؟ چون بازرسی‌ها در شرایط عادی نمی‌توانند ماشینها را بازرسی کنند مگر اینکه حکم خاصی داشته باشند. آیا این جنس محدودیت هم از آن جنس است؟

بحث از این هم پیچید‌تر است. سیمکارتهایی که الان در اختیار همه قرار دار، بر اساس برنامه ای که درون آن وجود دارد، بدون اجازه کاربر نرم‌افزاری را روی گوشی‌ها نصب می‌کند و این نرم افزار در تمام کارهای مربوط به گوشی شما می‌تواند سرک بکشد. این خلاف مقررات بین‌المللی و داخلی ما است. به نوعی نقض حریم خصوصی افراد است، که در قانون اساسی هم روی آن تاکید شده است. ما حق داریم اطلاعاتی که بین خودمان رد وبدل می‌شود را رمزگزاری کنیم. با جلوگیری که از تبادل اطلاعات در تلگرام رخ داده است چنین به نظر می‌رسد که تبادل اطلاعات در تلگرام نسبت به واتساپ زیاد امن نباشد. چون در واتساپ چنین اتفاقاتی نیفتاد.

آیا این محدودیتهای اینچنینی به لحاظ مسئولیتی، بر عهده مجلس یا دولت نیست؟ یعنی نباید از فیلتر آنان عبور کند؟

چنین اجازه‏‌ای در قانون پیش‌بینی نشده است. یعنی نمی توان عملا و علنا از بخش‌نامه‌ها و دستورالعمل‌های قوه قضاییه شکایت کرد. هرچه می‎خواهد باشد. ولی به نظر من حق اعتراض برای همه عموم محفوظ است.

پس آیا به نظر شما این محدودیت ایجاد شده از نوع همان "محدودیت ضروری" است که در قانون اساسی به آن اشاره شده است؟

به لحاظ کارشناسی با وجود اینکه متن را ندیده ام اما آن‌چیزی که حتما دارد، محدود می‌کند با اصول قانون اساسی و کنوانسیونهای حقوق بشر مغایر است. محدودیت‌های ضروری زمان خاص دارد. باید برای آن زمان تعیین شود. چه عاملی باعث می‌شود که چنین اضطراری حکم شود؟! آیا به افراد که مورد این محدودیت قرار می‌گیرند ابلاغ شده است. این اعمال حاکمیت یک طرفه است و حتی با چنین فرضی هم قوه قضاییه صالح نیست و نیاز به مجوز قانونگذاری دارد.

مطالب مرتبط: 

فعال شدن قابلیت تماس صوتی تلگرام

مکالمه صوتی تلگرام به صورت کامل مسدود شد

 

این صفحه را به اشتراک بگذارید

نظرات کاربران

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *


Top
There are no products